ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗΝ ΑΚΡΗ ΤΗΣ ΖΩΗΣ

Η Tezer Ozlu (1943-1986), μια «αταξινόμητη» συγγραφέας της τουρκικής λογοτεχνίας, κατέρριψε μέσω της γραφής της κάθε κανόνα που της είχε επιβληθεί. Το Ταξίδι στην άκρη της ζωής, την εποχή που κυκλοφόρησε, χαρακτηρίστηκε ως ένα βιβλίο χωρίς προηγούμενο στην τουρκική γλώσσα. Η συγγραφέας αποκαλείται και σήμερα στην Τουρκία «η θλιμμένη πριγκίπισσα της τουρκικής λογοτεχνίας», συνεχίζοντας έτσι την ελλιπή κατανόηση που είχε το έργο της μέσα σε μια άκρως πατριαρχική κοινωνία και αποκρύπτοντας ουσιαστικά την επαναστατική, ασύμβατη και ασυμβίβαστη στάση της, αλλά και τη χαρά της ζωής που είναι διαρκώς σε διαλεκτική σχέση με τον θάνατο μέσα στο έργο. Το ίδιο διαλεκτική είναι και η σχέση της Tezer Ozlu με τους «δικούς της» συγγραφείς Ίταλο Σβέβο, Φραντς Κάφκα και Τσέζαρε Παβέζε, των οποίων τα χνάρια ακολουθεί μέσα στο οδοιπορικό που καταγράφει σε αυτό το βιβλίο. Είναι ευτύχημα ότι σαράντα χρόνια μετά τη σύντομη ζωή της Tezer Ozlu το έργο της διαβάζεται και εμπνέει νέες γενιές αναγνωστριών και αναγνωστών, μελετάται και μεταφράζεται. Από τις εκδόσεις Τσουκάτου κυκλοφορεί και η συλλογή διηγημάτων της Παλιός κήπος – Παλιά αγάπη. Μία και μόνο μέρα που πέρασα στην Πράγα είναι πολύ πυκνότερη από πολλές εποχές της υπόλοιπης ζωής μου. Για πρώτη φορά, μέσα σε δύο μέρες καταφέρνω να γράψω με τέτοιο τρόπο τις λέξεις που ήταν σωρευμένες μέσα μου. Μέχρι τώρα κρατούσα τις εικόνες βαθιά μέσα, στα σκοτάδια μου, χωρίς να μπορώ να τις μετατρέψω σε λόγια, μόνο που τους επέτρεπα να με βασανίζουν [...] Με αυτές έζησα, με αυτές αγάπησα ή νόμισα ότι αγαπώ, μπορεί όμως και να μην ισχύει, ούτε ν’ αγάπησα ούτε να έζησα. Μόνο να έπιασα κάποια ίχνη και από τα δύο. Φύλαξα τις εικόνες θαμμένες στα βάθη του σκοταδιού μου. Και τώρα με κατακλύζει η χίμαιρα αυτών των εικόνων. Το Ταξίδι στην άκρη της ζωής είναι το κύκνειο άσμα μιας συγγραφέως που έζησε και έγραψε άφοβα, προσκαλώντας εμάς που τη διαβάζουμε σε έναν διάλογο με την ίδια αλλά και με τον εαυτό μας.