ΔΙΟΝΥΣΟΣ Ο ΘΕΟΣ ΚΙ Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ

Διόνυσος, ? θε?ς πο? ?πιστατε? τ?ν ?λη ?ξελικτικ? πορεία το? ?νθρώπου, τ?ν πορεία ?π? τ?ν ?νθρωπο στ?ν θεό, τ?ν ?νάδειξη τ?ς θείας του φύσης μέσα ?π? τ?ν ?πέρβαση τ?ς σωματικ?ς του φύσης. Ε?ναι ? πι? κοντινός μας θεός, χθόνιος ?ς Ζαγρεύς, ?λύμπιος ?ς ?ακχος, Λύσιος Διόνυσος, ? ?λευθερεύς. Ε?ναι ? ?κδηλωμένος Κοσμικ?ς Νο?ς στ? σύμπαν, ?λη ? φύση, ? ?δια ? ζωή, ?φο? ? ψυχή, ?πως λέει ? Δαμάσκιος: «Διονυσιακ?ς μερίζεται ?π? τ?ς γενέσεως» (Σχόλια ε?ς Φαίδωνα, 130.1–2). Ε?ναι ? «τρώσας», πο? «τεμαχίζει» τ?ν νο? φέρνοντάς τον σ’ ?να σ?μα, ?λληγορ?ντας α?τ?ν τ?ν μερισμ? μ? τ?ν τεμαχισμό του ?π’ το?ς Τιτ?νες. Α?τός, ?μως, πο? προκαλε? α?τ? τ? «τρα?μα» μ? τ?ν γένεση ε?ναι κα? α?τ?ς πο? δίνει τ?ν ?αση μ? τ?ν ?θανατοποίση τ?ς ψυχ?ς ?ς ?ακχος, πο? ?κπληρώνει τ? «τρώσας κα? ?άσεται». Κι ?πειδ? ? ψυχ? ?ρχεται σ’ ?ναν κύκλο ?νσαρκώσεων, ? Διόνυσος ε?ναι ?φορος τόσο τ?ς ζω?ς, ?πότε ταυτίζεται μ? τ?ν Δία-Ζ?να, τ?ν πάροχο το? ζ?ν, ?σο κα? το? θανάτου, ?πότε ταυτίζεται μ? τ?ν ?δη, ?πως χαρακτηριστικ? τ? θέτει ? Ε?ριπίδης: «Ζε?ς ε?τ’ ?ΐδης ?νομαζόμενος» (?πόσπασμα 912). ?πειδ? δ? ?φορεύει κα? στ?ν θάνατο, τ? Μυστήριά του ε?ναι ?π? μόνα τους «μελέτη θανάτου», παρέχοντας στ?ν ?νσαρκη ψυχ? τ?ν «περ? τ?ν θάνατον μαντείαν»: «ο?τος ?φορος ζω?ς κα? θανάτου, ζω?ς μ?ν δι? το?ς Τιτ?νας, θανάτου δ? δι? τ?ν μαντείαν τ?ν περ? τ?ν θάνατον» (?λυμπιόδωρος, Σχόλια ε?ς τ?ν Πλάτωνος Φαίδωνα, 6.13.2–3). Τ?ν θε? τ?ν ?χουμε μέσα μας, στ? κέντρο τ?ς καρδι?ς μας, πο? χρειάζεται ν? καθαρθε? ?π? τ?ν κακότητα, γι? ν? ?ντικρύσουμε τ?ς φεγγοβόλες α?λ?ς τ?ς Μητρός, ?πως λέει ? Πρόκλος στ?ν ?μνο του ε?ς ?φροδίτην. Κι α?τ? γίνεται μ? πόνο ψυχ?ς κατ? τ?ν ?δυσσειακή μας πορεία στ? δύσκολο Ποσειδώνιο βασίλειο το? συναισθήματος. ? θεραπεία κάθε πληγ?ς προϋποθέτει πόνο, ?λλ? στ? τέλος ?ρχεται ? ?αση. ? ?λη πορεία τ?ς ψυχ?ς στ?ν ?λη κα? ? ?πιστροφή της στ?ν κοσμική της πατρίδα, τ? ?γαθόν, συμβολίζεται μυστηριακ? μ? τ? δάκρυα-θρ?νο τ?ν θε?ν στ?ν φάση τ?ς γένεσης, το? περιορισμο? τ?ς ψυχ?ς στ?ν ?λη, κα? τ? γέλιο τ?ν θε?ν στ?