ΚΑΤΑΔΙΚΟΣ

Στο μυθιστόρημα «Κατάδικος» ο Θεοτόκης περιγράφει το ερωτικό πάθος και τις συνέπειές του, ένα πάθος που τελειώνει ως τραγωδία. Σε αυτό πρωταγωνιστούν τρείς άντρες και μια γυναίκα, η οποία αποτελεί το μήλον της Έριδος και είναι η αιτία του κακού που επέρχεται ως φυσική συνέπεια του ερωτικού πάθους.Ο «Κατάδικος» –ο τίτλος έχει συμβολική σημασία– είναι μυθιστόρημα πλημμυρισμένο από πάθη και ενοχές, από μυστικά και κακίες, από πείσματα και εγωισμούς, από ζήλεια και λαχτάρα για εκδίκηση. Ο Θεοτόκης προσπαθώντας να ερμηνεύσει τις πράξεις των ανθρώπων τις αποδίδει στον έρωτα και το πάθος που τον συνοδεύει.Το μυθιστόρημα αναφέρεται στη στάση ζωής του Τουρκόγιαννου, σπάνια στάση ομολογουμένως, ο οποίος διαπνέεται από αισθήματα αγάπης και συμπάθειας για όλους, εχθρούς και φίλους, μια αγάπη που ενδεχομένως πηγάζει από τον Θεό ή από την ηθική του συγκρότηση. Ο ίδιος ο ήρωας που πληρώνει ακριβά –και άδικα– τις πράξεις και τα αμαρτήματα των άλλων, εμφορούμενος από μια σπάνια φιλευσπλαχνία και αλληλεγγύη για τους συνανθρώπους του, εκφράζει δημοσίως το πιστεύω του: «Γιατί ευτυχισμένοι στον κόσμο δεν είναι παρά εκείνοι που κάνουν πάντα το καλό, ή εκείνοι που όταν κάμουν το κακό το μετανιώνουν!».