ΗΛΕΚΤΡΑ

Ο Ντανίλο Κις (?????? ???, 1935–1989) υπήρξε από τις κορυφαίες μορφές της γιουγκοσλαβικής λογοτεχνίας: μυθιστοριογράφος, διηγηματογράφος, δοκιμιογράφος και μεταφραστής με ευρωπαϊκή ακτινοβολία. Ξεχώρισε ως μυθιστοριογράφος, δημιουργώντας έργα με έντονη αυτοβιογραφική διάσταση και ιστορική ευαισθησία· ως διηγηματογράφος, καλλιεργώντας την τέχνη της σύντομης φόρμας με τρόπο ποιητικό και ταυτόχρονα τεκμηριακό· ως δοκιμιογράφος, διατυπώνοντας στοχασμούς για τη λογοτεχνία, την Ιστορία και τον ρόλο του συγγραφέα· και ως μεταφραστής, φέρνοντας σε επαφή το γιουγκοσλαβικό κοινό με τη ρωσική, γαλλική και ουγγρική γραμματεία. Αυτοχαρακτηριζόταν ως συγγραφέας «εθνογραφικής σπανιότητας» υπογραμμίζοντας την πολυπολιτισμική του καταγωγή και τη διαπολιτισμική του ταυτότητα· στοιχεία που διαμόρφωσαν μια κοσμοπολίτικη, αντιεθνικιστική οπτική και μια γραφή στραμμένη στην ηθική της μνήμης και της μαρτυρίας. [...]Ο Κις, στην Ηλέκτρα, αφορμάται από τα αρχετυπικά μοτίβα του Ευριπίδη, τα οποία όμως ανασχηματίζει μέσα σε έναν σύγχρονο δραματικό κόσμο. Στο πλαίσιο αυτό, η σκληρότητα της κυβέρνησης, η επιθυμία για εξουσία και η αβεβαιότητα της μνήμης υπό την επήρεια της πλάνης παύουν να είναι απλώς θεματικές συντεταγμένες: μετατρέπονται σε ιδεολογική βασιμότητα, δηλαδή σε μηχανισμό με τον οποίο οι πράξεις και οι επιλογές των προσώπων αιτιολογούνται, νομιμοποιούνται ή αμφισβητούνται. Ο Κις χρησιμοποιεί στοιχεία από την αρχαία παράδοση ως βάση, πάνω στην οποία δημιουργεί έναν κόσμο όπου η τραγικότητα παρουσιάζεται με σύγχρονους όρους: κρατική βία, μηχανισμούς ελέγχου και κατασκευασμένες ιστορίες.[...]Συνοψίζοντας, η Ηλέκτρα του Κις είναι περίπλοκη όχι απλώς ως προς τη μορφή της αλλά ως προς το ηθικο-πολιτικό της πεδίο: από τα ευριπίδεια αρχετυπικά σχήματα, ο δημιουργός οικοδομεί ένα σύγχρονο εργαστήριο ιδεολογίας, όπου η κρατική σκληρότητα, η βούληση για εξουσία και η εύπλαστη μνήμη συνθέτουν τους όρους της πράξης. Μέσα σε αυτό το πλέγμα, το «ματωμένο νήμα» δεν είναι μόνο σύμβολο της μοίρας