ΤΑΞΙΜΙΑ, ΜΝΗΜΗ ΦΩΤΗ ΚΟΝΤΟΓΛΟΥ

Οφείλω την πρώτη μου γνωριμία με το έργο του Φώτη Κόντογλου στην Πονεμένη Ρωμιοσύνη, ένα βιβλίο που βρισκόταν στην οικογενειακή βιβλιοθήκη. Το πρωτοδιάβασα παιδί και αργότερα δεν έπαψα να ξαναδιαβάζω κείμενα για πρόσωπα που με ενδιέφεραν και που, πρώτη φορά, σ αυτό το πολύτιμο βιβλίο τα συνάντησα. Εκεί πρωτοάκουσα για τον Λέοντα Σγουρό, τον Θεόδωρο Μετοχίτη, τον Μιχαήλ Ακομινάτο, αλλά και για εκείνον τον τρομερό κουρσάρο, τον Χαϊρεντίν Μπαρμπαρόσα. Ο Κόντογλου ιστορούσε το θαυμαστό συναξάρι της Ρωμιοσύνης, όπου η ιστορία έσμιγε με τον μύθο και γινόταν γοητευτικό παραμύθι. Τέτοια παραμύθια φαντάζομαι πως έλεγαν οι παππούδες μας στα εγγόνια τους εκείνη τη μακραίωνη νύχτα της σκλαβιάς. Κι ο Κόντογλου μου ήταν κι εκείνος ένας γοητευτικός παραμυθάς, κάτι σαν τους ραψωδούς της αρχαιότητας, ή μάλλον κάτι σαν τους περιπλανώμενους παραμυθάδες της Ανατολής, που λέγαν ιστορίες απ τις Χίλιες και μια Νύχτες. Μόνο που ετούτος ο παραμυθάς δεν ιστορούσε μόνο με τον λόγο μα και με τις ζωγραφιές του.